علت کیپی و گرفتگی گوش چیست؟ | علائم و علل + راهنمای جامع

علت کیپی و گرفتگی گوش چیست؟

بررسی علمی، تشخیصی و درمانی احساس پری و کاهش شنوایی گوش

کیپی گوش (Aural Fullness) یکی از شایع‌ترین شکایات بیماران در کلینیک‌های شنوایی‌سنجی و گوش‌وحلق‌وبینی است. این علامت می‌تواند به‌صورت احساس پری، فشار، بسته بودن گوش یا کاهش وضوح صدا توصیف شود و منشأ آن می‌تواند از گوش خارجی، گوش میانی یا گوش داخلی باشد.

⚠️ نکته مهم:

کیپی گوش تشخیص نیست؛ یک علامت است که نیاز به بررسی دقیق دارد.

طبقه‌بندی علل کیپی گوش از نظر آناتومیک

علل مربوط به گوش خارجی

🔹جرم گوش (Cerumen Impaction)

تجمع بیش از حد سرومن می‌تواند باعث:

1. کاهش شنوایی هدایتی/انتقالی
2. احساس انسداد
3. تشدید کیپی پس از حمام

📌 نکته علمی:

طبق مطالعات، استفاده از گوش‌پاک‌کن باعث فشرده شدن جرم به عمق کانال می‌شود و احتمال انسداد را افزایش می‌دهد.

علل مربوط به گوش میانی (شایع‌ترین گروه)

اختلال عملکرد شیپور استاش (Eustachian Tube Dysfunction)

📌 شایع‌ترین علت کیپی گوش در بزرگسالان

شیپور استاش وظیفه دارد:

1. فشار هوا را بین گوش میانی و محیط برابر کند.
2. ترشحات گوش میانی را تخلیه کند.
3. وقتی این عملکرد مختل شود:
4. فشار منفی در گوش میانی ایجاد می‌شود.
5. پرده گوش به داخل کشیده می‌شود.
6. فرد احساس کیپی، پری و خفگی صدا دارد.

علل شایع:

1. عفونت‌های تنفسی فوقانی (سرماخوردگی)
2. رینیت آلرژیک
3. سینوزیت
4. رفلاکس معده
5. تغییرات فشار (پرواز، کوه، آسانسورهای سریع)

چرا بعد از سرماخوردگی گوش کیپ می‌ماند؟

در سرماخوردگی:

1. مخاط بینی و نازوفارنکس ملتهب می‌شود.
2. دهانه شیپور استاش تنگ یا بسته می‌شود.
3. تهویه گوش میانی مختل می‌گردد.

📌 در بسیاری از بیماران، این وضعیت باعث Otitis Media with Effusion (مایع پشت پرده گوش) می‌شود.

مایع پشت پرده گوش (OME)

ویژگی‌ها:

1. بدون درد
2. کاهش شنوایی تدریجی
3. احساس پری یا کیپی
4. شایع در کودکان، اما در بزرگسالان هم دیده می‌شود.

 تشخیص:

1. تیمپانومتری معمولاً Type B یا C
2. اتوسکوپی

کیپی گوش بعد از پرواز (Barotrauma)

تغییر سریع فشار هوا، به‌ویژه هنگام فرود، می‌تواند باعث:

1. عدم تطابق فشار گوش میانی
2. کشیده شدن پرده گوش
3. درد و کیپی گوش

📌 اگر شیپور استاش عملکرد مناسبی نداشته باشد، این حالت پایدار می‌شود.

عفونت گوش میانی (Otitis Media)

در موارد حاد:

1. درد
2. تب
3. کاهش شنوایی
4. احساس فشار شدید

در موارد مزمن:

1. کیپی مداوم
2. ترشح
3. کاهش شنوایی پایدار

علل مربوط به گوش داخلی (مهم و گاهی اورژانسی)

کم‌شنوایی ناگهانی حسی–عصبی (SSNHL)

🚨 اورژانس شنوایی یا سکته گوش

تعریف:

• کاهش ناگهانی ≥30 دسی‌بل
• در حداقل 3 فرکانس
• طی کمتر از 72 ساعت

علائم کم شنوایی ناگهانی:

1. کیپی ناگهانی
2. کاهش شنوایی یک‌طرفه
3. وزوز
4. گاهی سرگیجه

📢 درمان باید سریع آغاز شود؛ تأخیر = کاهش احتمال برگشت شنوایی

بیماری منییر (Ménière’s Disease)

ویژگی‌های کلاسیک:

1. کیپی و پری گوش
2. وزوز
3. سرگیجه حمله‌ای
4. کم‌شنوایی نوسانی

علت اصلی منییر:

اختلال در فشار مایع اندولنف گوش داخلی (Endolymphatic Hydrops)

1. بیماری نوریت وستیبولار
2. بیماری لابیرنتیت
3. بیماری تروما صوتی
4. بیماری تومورهای عصب شنوایی (نادر ولی مهم)

نقش استرس و عوامل روان‌تنی در کیپی گوش

استرس مزمن می‌تواند:

1. تون عضلات گوش میانی را تغییر دهد.
2. آستانه درک علائم گوش داخلی را کاهش دهد.
3. وزوز و احساس پری را تشدید کند.

⚠️ اما تشخیص روان‌تنی فقط پس از رد علل ارگانیک داده می‌شود.

ارزیابی تشخیصی کیپی گوش

تست‌های استاندارد:

1. Pure Tone Audiometry
2. Speech Audiometry
3. Tympanometry
4. Acoustic Reflex

در صورت لزوم:

1. ABR
2. MRI

و در نهایت: ارجاع به ENT

چه زمانی کیپی گوش خطرناک است؟

🚩 علائم هشدار:

1. شروع ناگهانی
2. یک‌طرفه بودن
3. همراهی با وزوز یا سرگیجه
4. عدم بهبود بیش از 2/3 روز

کیپی گوش علامتی چندعلتی است که می‌تواند از یک انسداد ساده تا یک اورژانس شنوایی را نشان دهد. تشخیص دقیق مبتنی بر معاینه و تست‌های شنوایی، کلید درمان مؤثر و حفظ شنوایی است.